آتشکده بهرام یزد

آتشکده بهرام در شهر یزد از اهمیت تاریخی فراوانی برخوردار است. قدمت این آتشکده به دوران پهلوی اول باز میگردد ولی آتشی که در این آتشکده شعله ور است به جای مانده از سلسله ساسانیان میباشد. این مکان یکی از قدیمی‌ترین آتشکده‌های باقی‌مانده در ایران که به‌عنوان مرکزی برای برگزاری مراسم مذهبی زرتشتیان عمل می‌کرد. این مکان ارزش بسیاری برای زرتشتیان دارد و با نام دیگر وَرهُرام نیز شناخته میشود. مسئولان این بنای ارزشمند، وظیفه‌ روشن نگه‌داشتن آتش آتشکده را به هیربد، واگذار کرده اند. کشیش های زرتشتی هرساله مراسم های مقدس را با نهایت احترام برگزار می‌کنند و اغلب  این مراسم ها با تلاوت متون مذهبی و سرود همراه هستند.

آتشکده بهرام گواهی بر اهمیت معنوی و فرهنگی یزد است این بنا که بیش از ۱۵۰۰ سال پیش ساخته شده، نمادی از آیین زرتشت، یکی از قدیمی‌ترین ادیان توحیدی جهان است. معبد وهرام  در دوران ساسانی، زمانی که زرتشتی‌گری در ایران رونق داشت، ساخته شد. اعتقاد بر این است که این معبد به نام بهرام، پانزدهمین پادشاه ساسانی که به حمایت خود از زرتشتی‌گری معروف بود، نامگذاری شده است.

 آتش در زرتشت مقدس محسوب می‌شود و نماد پاکی و الوهیت است. اعتقاد بر این است که شعله‌ی جاودانه‌ی معبد قرن‌هاست که می‌سوزد و نماد حضور ابدی اهورامزدا، خدای برتر در زرتشتی‌گری است. این آتش مقدس در طول تاریخ، شاهد ظهور و سقوط امپراتوری‌ها، تحولات و جا به جایی ورود فرهنگ‌های مختلف و پایداری زرتشتی‌گری در برابر سختی‌ها بوده است این تحولات تا زمان امپراطوری پهلوی ادامه داشت تا اینکه رضا شاه دستور احداث آتشکده یزد را داد. این آتش در ظرفی بزرگ از جنس برنز با ارتفاع بلندتر از سطح زمین در اتاقی که  دور از نور خورشید است نگهداری میشود.

آتشکده بهرام در طول سال‌ها مانند بقیه بناهای تاریخی یزد چندین بار مورد مرمت و حفظ قرار گرفته است تا یکپارچگی معماری و اهمیت فرهنگی خود را حفظ کند. طرح معماری این ساختمان هنر پارسیان هند و معماری ایرانی را دربرگرفته است. هنگامی که وارد میشوید، خود را در یک حیاط بزرگ خواهید دید که ساختمان آتشکده در وسط این حیاط با معماری حیرت انگیز، ساده و دور از زرق و برق قرار گرفته است. 

 نمادهای زرتشتی‌گری، مانند فروهر، فرشته‌ای بالدار که نماینده‌ی روح انسان است، را می‌توان در سردر آتشکده یافت. این نمادها، یادآور باورهای مذهبی زرتشتی‌گری و اهمیت آتش در این دین هستند. سرستون ها و سنگ های گلدار پایین دیوار ها شاهکاری از هنرمندان ایرانی میباشد این هنر سرشار از عناصر تزئینی و نمادین است. کاشی‌کاری‌های ظریف روی دیوارها و گنبدهای آتشکده، صحنه‌هایی از اساطیر زرتشتی و نمادهای مذهبی را به تصویر می‌کشند. این کاشی‌ها با دقت برای تشکیل الگوهای هندسی و نقوش گل‌دار چیده شده‌اند و نمایش بصری خیره‌کننده‌ای خلق می‌کنند.

 چیدمان معبد به گونه ای طراحی شده است که حس هماهنگی و آرامش را ایجاد میکند و به بازدیدکنندگان این امکان را می دهد تا با خدا ارتباط برقرار کنند.

آتشکده بهرام از بخش های مختلفی ساخته شده است که هر کدام نقش و اهمیت خاص خود را دارند. در ادامه، به معرفی این بخش‌ها می‌پردازیم:

تالار ورجاوند، یکی از بخش‌های مهم آتشکده بهرام در یزد است. این تالار، در ضلع غربی حیاط مرکزی آتشکده قرار دارد و به دلیل تزئینات زیبایش، یکی از محبوب‌ترین جاذبه‌های گردشگری این مجموعه است. تالار ورجاوند، در سال ۱۳۸۷ هجری شمسی، به همت خانواده‌ای زرتشتی به نام ورجاوند، باسازی شد. این خانواده، قصد داشتند تا با ساخت این تالار، یاد و خاطره زرتشتیان شهید در دوران پهلوی اول را زنده نگه دارند.

امروزه این تالار، به عنوان موزه‌ای از آثار تاریخی و مذهبی زرتشتیان نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی از آثار تاریخی و مذهبی موجود در تالارعبارتند از: 

یکی دیگر از بخش های مهم و دیدنی آتشکده بهرام آب انبار آتشکده است. این آب انبار در زیرزمین تالار ورجاوند قابل دیدن است. در گذشته، این آب انبار منبع تأمین آب مورد نیاز آتشکده و همچنین اهالی محل بود و امروزه نیز همچنان سالم است و از آن برای تأمین آب مورد نیاز آتشکده استفاده می‌شود.

برای بازدید از این آب انبار باید به تالار ورجاوند بروید در گوشه ای سالن پلکانب وجود دارد که شمارو به این آب انبار میرساند. بعد از پایین آمدن از این پلکان وارد فضای آب انبار میشوید که رد گذشته تنها یک شیر وجود داشت که مردم می توانستند از آن آب تهیه کنند ولی امروزه دیوار را برداشته تا فضای داخلی برای گردشگران قابل رویت باشد.

ورود به آتشکده بهرام برای عموم آزاد میباشد ولی چون این آتشکده  برای زرتشتیان مقدس است برای ورود باید آداب خاصی را رعایت کنند این آداب عبارتند از:

گردشگران برای بازید از آتشکده بهرام میتوانند از وسیله نقلیه شخصی یا تاکسی استفاده کنند. بازدید از این مجموع رایگان نیست و باید مبلغی به عنوان ورودی پرداخت کنید.

آدرس: شهر یزد، بلوار شهید منتظر قائم، خیابان آیت الله کاشانی