تخت جمشید

در دوران اوج قدرت هخامنشیان، پادشاهان این سلسله مقر فرمانروایی خود را در دامنه کوه‌های رحمت، در نزدیکی شهر شیراز، بنا نهادند. تخت جمشید از قدیمی ترین شهرهای ایران به شمار می رود که در حدود ۲۵ قرن پیش به دستور داریوش هخامنشی ساخته شد.  این کاخ‌های سنگی، که معماری شکوهمند آنها زبانزد خاص و عام بود، نمادی از عظمت و اقتدار این امپراتوری پهناور به شمار می‌آمد. تخت جمشید، که در جهان با نام یونانی «پرسپولیس» شناخته می‌شود، گنجینه‌ای از هنر، معماری و فرهنگ ایرانیان باستان است. ستون‌های سر به فلک کشیده، سرستون‌های ظریف، کتیبه‌های حکاکی شده، نقش برجسته‌های استادانه، کاخ‌های باشکوه و دروازه‌های عظیم این مجموعه، همگی حکایت از مهارت و خلاقیت بی‌نظیر هنرمندان آن دوران دارند.  محوطه تخت جمشید، که نام دیگر آن «سرزمین پارسه» نیز است، یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری ایران به شمار می‌آید و گردشگران داخلی و خارجی را از سراسر جهان به خود جذب می‌کند.

از سمت شیراز:

از سمت تهران:

پس از یورش اسکندر مقدونی به پایتخت باشکوه هخامنشیان، نام این گنجینه بی‌بدیل برای مدتی طولانی در پرده‌ای از ابهام فرو رفت و گویی در گذر زمان به دست فراموشی سپرده شد.یونانیان فاتح، این شهر سترگ را با نام‌هایی همچون «پرسای» یا «شهر پارسیان» می‌شناختند، اما این نام‌ها نیز در گذر زمان و در متون مختلف تاریخ یونان که به این شهر کهن اشاره کرده‌اند، ثباتی نداشت.پرسپولیس و «پرسه‌پولیس» از دیگر القاب یونانیان برای ویرانه‌های به جا مانده از دوران هخامنشیان بود و این نام‌ها تا به امروز نیز در میان اروپاییان برای تخت جمشید رایج شده است.واژه «پرسپولیس» در زبان یونانی به معنای «مردمان شهر پارسی» است. فردوسی، حماسه‌سرای نامدار ایران، در شاهنامه خود، از جمشید، پادشاه افسانه‌ای هخامنشی، به عنوان شهریاری نیکوکار و زیبا یاد می‌کند که نوروز را بنیان نهاد و هفتصد سال بر ایران حکمرانی کرد.سال‌ها پس از یورش اعراب به ایران، زمانی که خاطره سلسله هخامنشیان رو به زوال بود، نشانه‌هایی در سرزمین پارس پیدا شد که با توصیفات فردوسی از پادشاهی جمشید همخوانی داشت.این نشانه‌ها شامل تصاویر حکاکی شده از تخت شاهی بر روی ظروف و اشیای عتیقه و همچنین کتیبه‌هایی به خط میخی بود.در آن زمان، توانایی خواندن خط میخی وجود نداشت و مردم، تصاویر حکاکی شده را با نوشته‌ها توصیفات فردوسی مقایسه می‌کردند و به دلیل شباهت‌های چشمگیر، این منطقه را همان تختگاه افسانه‌ای جمشید می‌دانستند.سرانجام، باستان‌شناسان با رمزگشایی از کتیبه‌های خط میخی، نام «پارسه» را بر روی آنها کشف کردند و بدین ترتیب، نام اصلی این شهر کهن آشکار شد.تخت جمشید، این نگین درخشان تاریخ ایران باستان، گویی از دل حماسه‌های فردوسی سربرآورده و حکایتی از شکوه و عظمت تمدن پارسیان را روایت می‌کند.

تخت جمشید، پایتخت باشکوه هخامنشیان، مجموعه‌ای از کاخ‌ها، تالارها، دروازه‌ها و بناهای مختلف است که هر کدام زیبایی و شکوه خاص خود را دارند. در ادامه به معرفی برخی از بخش‌های مهم این مجموعه می‌پردازیم: