مسجد کبود
ایران، استان آذربایجان شرقی، تبریز، خیابان امام خمینی، نرسیده به میدان ساعت، جنب پارک خاقانی
مسجد کبود یا جهانشاه، در تبریز واقع شده و از برجستهترین نمونههای معماری اسلامی در استان آذربایجان شرقی است. این بنای تاریخی که در دوران حکومت قراقویونلوها در قرن نهم هجری قمری ساخته شده است، با کاشیکاریهای خیرهکننده و گنبدهای رفیع خود، توجه هر بینندهای را به خود جلب میکند. مسجد کبود یکی از مهمترین مکان های تاریخی در شهر تبریز میباشد که هر ساله گردشگران زیادی را به خود جذب کرده است. بشمرسه در این مقاله به معرفی کامل و هر آنچه که باید درباره مسجد کبود بدانید اشاره کرده است پس با ما همراه باشید.
درباره مسجد کبود
- گوی مسجد: به دلیل گنبدهای رفیع و عظمت بنا
- مسجد شاه جهان: به دلیل دستور ساخت آن توسط سلطان جهانشاه
- عمارت مظفریه: به دلیل قرارگیری در مجموعه بزرگ عمارت مظفریه
- مسجد جهانشاه: به دلیل وجود آرامگاه سلطان جهانشاه در سرداب مسجد
مسجد کبود کجاست؟
مسیرهای دسترسی
تاریخچه مسجد کبود
مسجد کبود یکی از آثار معماری اسلامی در شهر تبریز میباشد. قدمت این مسجد به ۶۰۰ سال قبل باز میگردد. بنای باشکوه این مسجد در سال ۸۴۵ هجری شمسی به دستور سلطان ابوالمظفر جهانشاه، قدرتمندترین پادشاه قراقویونلوها، ساخته شد. گفته میشود همسر یا دختر سلطان جهانشاه در ساخت این مسجد نقش مهمی داشتهاند. مسجد کبود در طول قرنهای متمادی، شاهد حوادث و وقایع مختلفی بوده است. حدود ۳۰۰ سال پیش، زلزلهای سهمگین تبریز را لرزاند و بخش اعظمی از بنای مسجد را ویران کرد. تنها بخشهای محدودی از مسجد از گزند زلزله در امان ماندند. در سال ۱۳۱۸، بازسازی مسجد کبود با هدف احیای معماری اصیل آن آغاز شد. این فرآیند مرمت و بازسازی، سالها به طول انجامید و در نهایت، مسجد کبود دوباره به عنوان یکی از زیباترین و باشکوهترین مساجد ایران، در معرض دید عموم قرار گرفت.
دلیل نامگذاری مسجد کبود
مسجد کبود به دلیل وضوح رنگ فیروزهای و لعاب لاجوردی که در کاشیهای این مسجد به کار رفته است به این نام شهرت یافته است. نام معروف دیگر این مسجد به نام جهانشاه، نامی برگرفته از سلطان جهانشاه، پادشاه قدرتمند قراقویونلوها و بانی ساخت این مسجد میباشد.
معماری مسجد کبود
مسجد کبود شاهکار بینظیر معماری ایرانی در قرن نهم هجری است. این مسجد که در اصل بخشی از مجموعه عظیم عمارت مظفریه بوده است. مسجد کبود از نظر معماری و تزیینات، شباهت بسیاری به مسجد گوهرشاد در مشهد دارد. هر دو مسجد در یک دوره تاریخی ساخته شدهاند و ویژگیهای مشترکی دارند. در ساخت بنای مسجد کبود به آب و هوای منطقه توجه ویژهای شده است. به همین دلیل، این مسجد در تمام فصلهای سال قابل استفاده است. بنای اصلی مسجد کبود چهارگوش و مربعی شکل ساخته شده است. بیشتر قسمتهای بنای مسجد کبود از آجر و در قسمتهایی نیز از سنگ مرمر استفاده شده است. وسط صحن مربع شکل مسجد نیز یک حوض وجود دارد و دو طرف صحن، شبستانها قرار گرفتهاند. در کل بنا، تلفیقی از آجر و کاشیکاری معرق به چشم میخورد و در سطوح خارجی، طراحیهای پر نقش و نگار دیده میشود. نای اصلی مسجد درست مقابل صحن و رو به قبله قرار گرفته است.ستونهای مسجد با یکدیگر فاصلههایی 12 متری دارند و این پایهها در چهار سوی سقف دیده میشوند. گنبد آجری بالای سقف مسجد بعد از زلزله تخریب شد و اثری از گنبد قدیمی وجود ندارد. در صحن اصلی، راه پلههایی دیده میشوند که به ایوانهای مشرف بر صحن میرسند.
تزئینات مسجد کبود تبریز
مسجد کبود با کاشیکاریهای لاجوردی و فیروزهای خود، لقب نگین فیروزهای جهان اسلام را به درستی کسب کرده است. این کاشیها در سردر ورودی، شبستان، محراب و دیگر بخشهای مسجد به چشم میخورند. آیات قرآنی با خطوط ثلث، نستعلیق و نسخ بر روی این کاشیها خطاطی شدهاند. کتبیهها، شناسنامه مسجد کبود هستند و تاریخچه و اصالت آن را به نمایش میگذارند.سردر ورودی مسجد، کتبیهای دارد که با وجود تخریب بخشهایی از آن، نام عمارت مظفریه همچنان بر روی آن قابل مشاهده است.کتبیهای دیگر دورتادور شبستان مسجد کشیده شده که سوره فتح بر روی آن خطاطی شده است.
نکات مهم برای بازدید از مسجد کبود
- برای بازدید از مسجد کبود باید ورودی پرداخت کنید.
- ساعت بازدید مسجد کبود از 8 صبح تا 12 ظهر و 14 عصر تا 18 عصر است.
- مسجد کبود در خیابان امام خمینی، روبروی بازار تبریز واقع شده است.
- در هنگام بازدید از مسجد، به پوشش و حجاب خود توجه کنید.
مدت بازدید:
بین ۲ تا ۳ ساعت
مدت بازدید:
یک روز کامل
